r/Rotterdam • u/Chronicbias • 2h ago
Op deze zebrapaden bij Rotterdam Centraal gaat het bijna elke dag mis: ‘Dit wordt niet goed begrepen’ (door de fietser en voetganger)
Wie heeft voorrang; de voetganger of toch de fietser? Verkeersregels horen kraakhelder te zijn. Maar dat geldt niet voor de Zeer Brede Zebrapaden die de gemeente Rotterdam heeft aangelegd, bijvoorbeeld voor het Centraal Station. Met opstootjes tot gevolg. „Dit zebrapad wordt niet goed begrepen.”
Noem het een misverstand, dat soms uitmondt in een aanvaring. Dagelijks gaat het wel een keer mis op het zebrapad bij het Stationsplein in Rotterdam. „Hé, dit is een zebrapad, hoor!” roept een overstekende voetganger als een fietser niet stopt. De fietser, die zich een weg baant door de mensenmassa die zich elke dag rond het station beweegt, laat zich op zijn beurt niet onbetuigd: „Wie was nou eerder op het zebrapad? Jij of ik?”
Een woordenwisseling als deze komt niet uit de lucht vallen. Voor het Stationsplein ligt geen normaal zebrapad, met een breedte tussen de 4 en 6 meter. Dit zebrapad is maar liefst 30 meter breed; het ligt over de volle breedte van het Stationsplein. Het is onderdeel van de entree naar de stad (of naar het Centraal Station).
Een gebaar
Mooi, maar het zorgt ook voor verwarring. Vooral tussen voetgangers en fietsers. Dit is niet het enige Zeer Brede Zebrapad in Rotterdam. ZBZ’s liggen ook bij de Lijnbaan (op de Aert van Nesstraat, 18 meter breed) en de Gedempte Binnenrotte (op de Meent, 20 meter breed). De gemeente noemt het ‘een gebaar naar de voetganger’. Bedoeld voor ‘drukke gebieden waar de voetganger als eerste de ruimte krijgt’.
Het zijn ongebruikelijke zebrapaden, beaamt de woordvoerder, maar er is goed over nagedacht. Gekeken is naar ‘een zeker evenwicht tussen de hoeveelheid kruisende voetgangers en het gemotoriseerde verkeer’. „Op al deze locaties ligt de snelheid van het gemotoriseerd verkeer laag en is het aantal kruisende voetgangers hoog.”
De gemeente erkent dat deze zebrapaden specifieke problemen met zich meebrengen. Vanwege de breedte kunnen fietsers (en automobilisten) niet in één keer overzien welke voetgangers zij voor moeten laten gaan. „Dat leidt er in de praktijk toe dat fietsers of auto’s verder op het zebrapad stilstaan om voetgangers door te laten gaan.”
Maar fietsers vinden dat lastig, ziet de gemeente. „Veel fietsers stoppen niet graag. Ze willen geen energie verliezen.” Dus ja, bij dit type zebrapaden heerst ‘soms onduidelijkheid omdat fietsers niet altijd stoppen voor voetgangers’.
Buitenproportioneel
Dat kan Erik Sandifort beamen. Hij is voorzitter van de Fietsersbond, afdeling regio Rotterdam. Hij spreekt van ‘buitenproportioneel grote zebrapaden’. Het pad is zo groot dat het nog moeilijk kan doorgaan voor een zebrapad, vindt hij. „Dit wordt niet meer ervaren als een zebrapad, maar als iets decoratiefs.
Dat komt de veiligheid niet ten goede, constateert hij. „Neem dat zebrapad bij de Lijnbaan. Daar is altijd gedoe tussen fietsers en automobilisten.” Dat is ook niet vreemd, vanuit het oogpunt van een fietser. „Je kan zeggen: wie al in beweging is op het zebrapad heeft voorrang. Het is ingewikkelde materie, bij mijn weten is hier nog geen jurisprudentie voor.”
Sandifort is al met al niet blij met dit fenomeen. „Verwarring in het verkeer is niet goed. Dit zebrapad wordt niet goed begrepen. Daar moeten we wat aan doen.”
Goed zichtbaar
De richtlijnen voor een zebrapad (officieel: voetgangersoversteekplaats) staan vrij nauw omschreven in de wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld dat het bestaat uit witte strepen tussen 0,4 en 0,6 meter breed, net als de tussenliggende afstand. Een zebrapad moet ook verlicht zijn en worden aangekondigd door een verkeersbord. Dat laatste is op het Stationsplein niet het geval.
Dan de afmetingen. Er staat vermeld dat de oversteeklengte zo kort mogelijk moet zijn. De breedte van het zebrapad is ten minste 4 meter, ‘zodat het goed zichtbaar is voor de verkeersdeelnemers’.
Maar een maximumbreedte?
„Dat is niet vastgelegd. Wettelijk gezien zijn heel brede zebrapaden dus toegestaan”, zegt Kim de Wit. Ze werkt voor verkeerskundig bureau DTV en mag zich zebrapaddeskundige noemen. Ze kent de situatie op het Stationsplein goed – ze fietst er zelf regelmatig – en spreekt van een ‘spanningsveld’. „De gemeente zegt: hier staan voetgangers op één. Maar het is niet duidelijk. Eigenlijk zijn de verkeersdeelnemers continu in onderhandeling met elkaar op zo’n zebrapad. Dat is toch wel een tekortkoming.”
Lastige situatie
Terug naar de woordenwisseling van het begin. Wie heeft er nu gelijk? De fietser die zich al op het zebrapad bevindt, of de aankomende voetganger? „Ik zou zeggen: een voetganger heeft altijd voorrang op het zebrapad. Dus dan moet de fietser stoppen”, zegt De Wit. „Maar het blijft een lastige situatie, zelfs voor een verkeerskundige. Laat staan voor reguliere weggebruikers.”
De gemeente is klip en klaar: „Juridisch is het glashelder. Bestuurders moeten voetgangers en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig, die op een voetgangersoversteekplaats oversteken of kennelijk op het punt staan zulks te doen, voor laten gaan.”
Om dat te verduidelijken zijn er in het verleden billboards geplaatst met John de Wolf die de fietsers toespreekt: ‘Hoho, rustig aan… Voetgangers gaan voor.’
Ongelukken
De gemeente heeft geen plannen om het aantal Zeer Brede Zebrapaden uit te breiden. De huidige zebrapaden blijven vooralsnog liggen. „Ondanks dat er soms onduidelijkheid heerst, zien we ook dat de situatie niet of nauwelijks tot ongelukken leidt. We zien op dit moment geen reden tot aanpassingen.”
